در حالی که خط فقر در شهرها ، بالای 700 هزار تومان اعلام می شود،چگونه خانوده ای دو نفره با در آمد 260 هزار تومان ، 3 نفره با درآمد بالای 399 هزار تومان ، 4 نفره با در آمد بالای 521 هزار تومان یا خانواده ای 5 نفره با در آمد ماهانه بالای 651 هزار تومان و... مشمول دریافت یارانه نقدی نمی شوند؟
عصر ایران – اعلام جدول پرداخت های یارانه نقدی ( بدون اعلام میزان نقدی یارانه ها ) در روز گذشته نگرانی ها و دغدغه های جدی و نیز سوال ها و ابهاماتی را ایجاد کرده است .

ضرورت طرح هدفمند کردن یارانه ها تقریبا با اجماع قاطبه نخبگان سیاسی و اقتصادی در کشور روبرو است و از این جهت کمتر کسی بر ضرورت هدفمند کردن و سامان دادن یارانه های پرداختی از سوی دولت شک و تردید دارد .

اما نکته در اینجاست که ارقام اعلام شده در قالب خوشه بندی ها و تفکیک خانوارها به گروه های برخوردار و غیربرخوردار بر اساس حداقل درآمد آنها  نشان می دهد که در تقسیم بندی اعلام شده ، بسیاری از خانوارهای طبقه متوسط و زیر متوسط شهری مشمول دریافت یارانه های نقدی نمی شوند ، این در حالی است که اساسا اجرای این طرح بیش از همه هزینه های طبقات متوسط و متوسط به پایین جامعه را افزایش می دهد . 

مثلا بر اساس خوشه بندی اعلام شده ، خانواده های دو نفره که بیش از 260 هزار تومان درآمد ماهانه دارند ، از دریافت یارانه محروم شده اند  ،  آیا از نظر تنظیم کنندگان این خوشه بندی ، یک خانواده دو نفره که مثلا 300 هزار تومان درآمد ماهانه دارد ، در صورت قطع یارانه های انرژی و متعاقب آن افزایش تورم به میزان قابل توجه ، نیاز به هیچ گونه حمایت ندارد؟

این در حالی است که خط فقر در شهرها ، بالای  700 هزار تومان اعلام می شود ، پس چگونه است که در قالب این طرح خانوده ای دو نفره با در آمد 260 هزار تومان ، خانواده ای 3 نفره با در آمد بالای 399 هزار تومان ، خانواده 4 نفره با در آمد بالای 521 هزار تومان یا خانواده ای 5 نفره با در آمد ماهانه بالای 651 هزار تومان و ... مشمول دریافت یارانه نقدی نمی شوند ؟ آیا بر اساس خط فقر اعلام شده همین خانوارهایی  که در خوشه بندی های اعلام شده  بی نیاز از دریافت یارانه نقدی محسوب شده اند ، فقیر محسوب نمی شوند ؟

بر اساس اعلام  روز گذشته " محمد مدد " رییس مرکز آمار ایران بیش از 47 میلیون ایرانی در تقسیم بندی انجام شده از میزان درآمدهای خانوارهای ایرانی مشمول دریافت یارانه نقدی می گردند!

اعلام این رقم در حالی است که تقسیم بندی خوشه ای اعلام شده برای دریافت یارانه های نقدی به گونه ای است که عملا بسیاری از طبقات متوسط شهر نشین را ( به ویژه قشر کارمند و حقوق بگیر ) محروم از دریافت یارانه تشخیص داده شده است و سوال اساسی این است که در این صورت آیا این 47 میلیون نفر اعلام شده واقعا بر اساس یک ارزیابی دقیق از میزان در آمد ماهانه آنها در طبقه بندی دریافت یارانه نقدی قرار گرفته اند ؟و اساساً این عدد 47 میلیونی از کجا آمده است؟

پرسش و ابهام دیگر این است که به نظر می رسد تقسیم بندی خانوارها تا 10 نفر نوعی تایید رسمی برای سیاست افزایش موالید است که به نوعی با سیاست های کلی توسعه کشور در تضاد است . با توجه به اینکه هر چه تعداد جمعیت خانوار بیشتر باشد میزان دریافتی ماهانه یارانه نقدی نیز بیشتر می شود، آیا نمی توان این برداشت را داشت که اعمال این طرح به نوعی تشویق غیر مستقیم جمعیت خانوار و میزان موالید است ؟

نکته دیگر اینکه باید توجه داشت که ذخایر و ثروت های ملی کشور متعلق به همه مردم و به عبارت بهتر متعلق به 75 میلیون ایرانی است ، بنابراین آیا از نظر شرعی و قانونی درست است که عده ای از مردم را از دریافت بیت المال و حق قانونی شان از ثروت ملی کشور محروم کنیم ؟! 

به نظر می رسد این ابهام ها و برخی ابهام های دیگر نیازمند شفاف سازی بیشتر این طرح و احیانا اصلاح بخش هایی از آن باشد ، چرا که هدف از انتقادات احتمالی از این طرح ، عدم حمایت از اجرای آن نیست بلکه کمک در جهت اجرای بهینه و مناسب این طرح با کمترین هزینه های اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و... است . 

به نظر می رسد بر اساس آن چیزی که تاکنون اعلام شده در صورت اجرای این طرح ، طبقه متوسط و متوسط به پایین شهر نشین زیر شدید ترین فشار های اقتصادی و تورمی قرار می گیرد و در حالی که هیچ گونه حمایتی از سوی دولت دریافت نمی کند  هزینه های ماهانه این گونه طبقات به یکباره افزایش جهشی خواهد داشت .

تقسیم بندی خوشه ای اعلام شده ، اساساً آسیبی به طبقه مرفه وارد نمی کند زیرا تمکن مالی و نیز قدرت انعطاف و سازکاری اقتصادی این طبقه،سپر بلای آن است، به عنوان مثال کارخانه داری که پس از اجرای طرح با افزایش قیمت برق و مواد اولیه مواجه می شود ، بر قیمت محصولات خود می افزاید و بالا رفتن هزینه ها را جبران می کند. اما طبقه متوسط که عمدتاً بر پایه درآمدها ی ثابت مانند حقوق کارمندی و کارگری امرار معاش می کند ، عاجز از این بالانس ثانویه خواهد بود و در فقدان یارانه ها ، فقیرتر خواهد شد و بدین ترتیب طبقه متوسط عملاً در آستانه نابودی قرار می گیرد.

در واقع با خوشه بندی اعلام شده ، تنها طبقه بسیار فقیر از یارانه ها برخوردار خواهد شد که البته این برخورداری ، به معنای رهایی آنها از فقر نخواهد بود زیرا یارانه ها ، فقط بخشی از افزایش قیمت ها را جبران خواهند کرد.

باید توجه داشت که طبقه متوسط هر جامعه ای موتور محرک رشد و توسعه آن جامعه است و تقویت و رشد این طبقه باید سرلوحه سیاست هر دولتی باشد ، از این رو مناسب است دولت محترم به دغدغه های این طبقه و به مضرات خوشه بندی اعلام شده بر طبقه متوسط جامعه بیش از پیش اندیشه کرده و راهکاری برای به حداقل رساندن هزینه های مترتب بر اجرای این طرح بیندیشد . 


نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 9 تیر 1389    | توسط: مهدی حسینی    |    | نظرات()